Басты бет » Тарих

Тарих

Жүрегі ізгі жан еді…

Біздің қазақ топырағында әйелдер отағасының көлеңкесінде қала тұра оның тұрмыс-тіршілігін, қызметін алаңсыз атқаруына жағдай жасайтын. Үйдің де, түздің де шаруасын өзі тындыра беретін. Ақыл иесі ондай аналар әрбір шаңырақтан табылар. Мен өзімнің ағам, елдің белгілі азаматы Іскендір Нұркиннің жансерігі болған жеңгем, бір жасымнан арқалап өсірген анам орнындағы Сәуле туралы өз ойымды, білгенімді бөліссем деп едім. Жасым сексен алтыға келгенде «Жақсының ...

Жалғасы »

Өркен жайған өскіндер

Кейде қатарда жүрген азаматтардың қадірін жете бағалай алмай қалатынымыз бар. Шалқар өңіріндегі тәжірибе стансасында ұзақ жыл қызмет атқарған Әуесхан Хұсайынов ірі қалалардағы ғылыми-зерттеу орталықтарының бірінде немесе шетелдерде қызмет еткенде халықаралық деңгейде танылған ірі ғалым болар еді. Осы пікірді оны жақсы білетін, қарым-қабілетін пайымдай алатын замандастары жиі айтады. Бірақ Әуесхан Хұсайынұлы атқарған, ауыз толтырып айтуға боларлық бір игілікті іс бар. Ол ...

Жалғасы »

Еңбекпен келген құрмет

Тағзым Ол арамыздан кеткелі де қырық күн аунап түсіпті. Кеше ғана қатарда жүрген азаматтың асыл бейнесі осы уақыт ішінде біздің жадымыздан шыққан жоқ. Оның біз білетін өнегелі өмір жолы кейінгі буынға үлгі болып келе жатқанын ойға алып, бір жағынан соған тәубе еттік. Менің замандасым, жақын жолдас, бір-біріміздің көңілімізді ұғысатын қатарлас азамат Әліби Қойлыбаевты мен сонау елуінші жылдардың басында Алматыдағы студенттік ...

Жалғасы »

Имандылықтың үлгісі болған

Нәубет Рухани құндылықтар туралы сөз қозғағанда дініміздің сақталуы, имандылық мәселесіне тоқталмай өте алмаймыз. 1850 жылдар шамасында өмірге келген Кәдірберді ахун Есетұлы Алланың ақ жолынан адаспай, жас кезінен қолындағы мал-мүлкін, барлық мүмкіндігін мұсылман баласын оқыту, сауаттандыру жолына жұмсаған. Ол Бұхарада сегіз жыл оқып, діни білім алған. Бұл туралы шатырхаты сақталған. Дін жолында он жеті жыл қызмет еткен тұлғаны ел-халық құрметтеген, алдынан ...

Жалғасы »

Жазықсыз атылған арулар

Нәубет 2005 жылы Мәскеуден жарыққа шыққан Л.Млечиннің «КГБ. Председатели органов госбезопасности. Рассекреченные судьбы» (авторы — журналист) атты кітабында КСРО-ны 30 жылдай билеген И.В.Сталиннің: «Біз халық жауларының көзін жоюмен шектеліп қалмай, олардың үрім-бұтақ, түп- тұқиянына дейін құртамыз» деген сөзі келтірілген. Мұртты көсемнің бұл емеуріні далаға кеткен жоқ, жалаңдаған жазалаушылар осыны алға тартып отқа май құя түсті. Саяси қудалаулар адам санасына сыймайтын ...

Жалғасы »

Қуғын-сүргін жылдарынан қалған құжаттар

31 мамыр — Саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні Өткен ғасырдың 20-50-жылдарындағы кеңестік тоталитарлық режимнің қуғындау саясаты мен оның зардаптары — тарихымыздың әлі де зерттеле түсуі тиіс ақтаңдақ беттерінің бірі.  Бұл кезеңге байланысты облыстық мемлекеттік архивте сақтаулы құжаттардан да көптеген деректер табуға болады. Қуғын-сүргінге қатысты деректердің бір тобын 1928 жылғы құжаттардан кезіктіреміз. 1928 жылдың 27 тамызында Қазақстан Орталық атқару комитеті ...

Жалғасы »

Сәулелі ғұмыр сөнбейді

Тағзым Елеулі есім еді… Ол мынау ағысы қатты арналы өзен секілді үнемі алға ұмтылып жататын тегеурінді тірлікте  елу төрт жыл ғұмыр кешті. Аз ба, көп пе? Оған баға берудің өзі кейде ақылға сыймайтын сияқты. Бұрындары үлкендер жиі айтатындай, бәлкім, тағдырдың маңдайға жазуы солай болар. Бірақ анық бір нәрсе бар. Ол — ел таныған азамат, танымал тұлға Сержан Жаманқұловтың халықтың көз ...

Жалғасы »

Ауған соғысының қасіреті

Биыл Кеңес әскерінің Ауғанстан жерінен шығарылғанына 29 жыл толды. 1979 жылдан 1989 жылға дейін созылған майдан қазақтың талай шаңырағын шайқалтты. Әскери борышын өтеуге аттанған талай базбола елге, туған жеріне оралмады… Деректерге сүйенсек, Ауған соғысына аттанған 22 мың қазақстандықтың 700-і елге оралған жоқ. Шекарашылар қатарында Отанға қызмет етіп жүріп, интернационадық борышты өтеуге Ауғанстанға аттанғандардың бірі — Айсұлтан Балмұханов еді. Ауған соғысының ...

Жалғасы »

Алғашқы балқымалар немесе металлургтер жеңісі

Үшінші бесжылдықтың жоспары бойынша КСРО-да жоғары сапалы қоспалы шойын шығаруды екі есеге ұлғайту міндеті тұрды, ол үшін ферроқорытпа өндірісін ұлғайту талап етілді. Хромтау кенішінің жұмысы қалыпты жүйеге көшкеннен кейін, ел басшылығы сол шикізат базасымен бір қатарда ферроқорытпа зауыты құрылысын жүргізуді жөн деп тапты.  1939 жылдың күзінде Ақтөбеге үкіметтік комиссия келді, облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы Яков Петрович Иночкинге қазақстандық варианттың ...

Жалғасы »

Үлкендіктің үлгісі еді…

Алдыңда ағаң болған қандай жақсы… Осы бір өлең жолдарын тыңдаған сайын көз алдымызға ел ағалары атанған, көпшіліктің қамқоры, жалпы жұрттың жанашыры болған алдыңғы буынның өнегелі өкілдері келеді. Солардың бірі Райыс аға Сүйінтаев болатын. Ол облыстық салалық кәсіподағының төрағасы қызметін атқарған кезінде жақынырақ танысып, содан кейін жиі сұхбаттасып тұратынбыз. Сонда сөз арасында суыртпақтап отырып ол кісінің өмір деректерін біраз біліп алғанмын. ...

Жалғасы »