Басты бет » Тарих

Тарих

Ер Едіге есте ме…

Кешегі кеңестік дәуірдің өзінде сол дәуірдің қалыбына сыймайтын, кеудесі алтын сандықтай қазына қарттарымыздың болғаны рас. Солардың бірі, бірегейі ауыл ақсақалы Тахар Қожахметов ақсақал еді. Кәрі құлақ, ескінің көзі күнді түнге ұластырып, ұзақ таңға майын тамызып айтатын әңгімеші-шежіреші болатұғын. Бала кезімізде көп әңгімесін тыңдадық, «Қырымның қырық батыры» жырын, басқа да шежіре-тарихты  сол қариялардан  естіп қалғанбыз. Бір нәрсе айдай анық, тарихы өшкен ...

Жалғасы »

Алмастай жарқылдап өткен Ақберген

Тағзым Жүргізушіден кәсіпорын басшысына дейін Жетпісінші жылдары облыс орталығынан шалғайдағы Ойыл ауданына жету қиямет-қайым еді. Ақтөбе-Ойыл бағытында Қобдадан әрі қарай жол асфальтталмаған. Сол себептен, көбіне жолаушы қауым қазақ айтатын «Бір жол бар алыс, алыс болса да жақын» деп, жолы ұзақ, айналма болса да, Ақтөбе-Шұбарқұдық-Ойыл бағытындағы асфальт жол арқылы жүретін. Алайда бұл жолдың бір қиындығы, Шұбарқұдыққа жеткеннен кейін әрі қарай автобус ...

Жалғасы »

Біз мүсінші Керейді білеміз бе?

Қазақстанда туып, Тәжікстанда тамаша сәулет туындыларын қалдырған мүсінші Керей Жұмағазиннің есімін  біз біле бермейміз. Ол — өткен ғасырдың 60-80 жылдарында тәжік мүсін өнерінің дамуына  қомақты үлес  қосқан талант. Өмірбаянынан 1961 жылы Тәжікстан Суретшілер одағына мүшелікке қабылданғанын ғана білеміз.  Ұзақ жылдар бойы сол  жақта тұрды, балалы-шағалы болып, атағы жер жарып тұрғанда, 1984 жылы  кенеттен өмірден озды.  Хромтаудың Қопасынан шыққан жігіттің таулы ...

Жалғасы »

Әжемнің әңгімесі немесе белгісіз батыр жайлы сыр

«Кешегі қиындықты көп көрген әжелер мен бүгінгі кейбір немере-шөбере баққандардың тәлім-тәрбиедегі үлгісі жер мен көктей, — дейді қобдалық азамат Қарамолдин Ізбасар. — Әлі күнге дейін әжемнің майын тамыза айтатын әңгімелері есімнен кетпейді. Әсіресе, сенің атаң  белгісіз батыр болған-ды, білмейсің, оның да айтылар уақыты келеді дегені жадымда. Менің тегімнің Қарамолдинов болып өзгеруі сол кездегі саясатқа байланысты екен». Бірде журналистік іссапармен Қобда ...

Жалғасы »

Бабалық ғұмыр иесі еді…

Оның өмір жолын бүгінгі жас буынға өнеге ретінде ұсынуға болады. Себебі, тоқсанның үстіне шыққанша елмен етене араласып, өзінің тіршілік тәжірибесін көппен бөлісіп, айналасына ақыл-кеңесін айтып, ажарлы қалпына ақсақалдық ауылының шырайын келтіріп өмірден өткен Мұса Алданиязовтың адами болмысы, кісілік келбеті бүгінгі күні де оны білетін замандастарының жадынан жылыстай қойған жоқ. Ол облыстың экономикалық-әлеуметтік дамуына елеулі үлесін қосқан алдыңғы қатардағы азаматтардың бірі ...

Жалғасы »

Тағы да Бөкенбай батыр туралы

Қазақ жұртының іргелі ел, қабырғалы халық болып қалуына, ұлан-байтақ далаға қызыққан жауға тойтарыс беріп, бүгінгі ұрпағына мұра етіп қалдыруға ұлтымыздың батырлары мен бағландары, ақылгөй даналары өлшеусіз үлес қосқанын тарихтан білеміз. Сондай қазақ халқының ірі батырларының бірі Табын Бөкенбай Қарабатырұлы елінің бірлігі мен болашақ тірлігін ойлаған терең саясаткер, екі дүркін үш жүздің қолын бастаған батыр, ақылы асқан алаш арысы екені айқын.  ...

Жалғасы »

1917 жылғы төңкеріске дейін: қала халқы қалай емделді?

Облыс орталығының денсаулық сақтау саласының қалыптасуы Ақтөбе қаласының негізі қаланған күннен басталады. «Актюбинский городской вестник» журналының 1913-1914 жылдардағы сандарында қаланың іргетасының қалануы, алғашқы қоныстанушылар, қаладағы алғашқы құрылыстар, алғашқы көшелер туралы баяндалады. Сонымен қатар, 1882 жылы уездік дәрігерлер мен акушерлер үшін үй құрылысы аяқталғаны баяндалады. 1880 жылдан 1886 жылға дейін Ақтөбе уезі де құрамына енетін Торғай облысында азаматтық құрылымдағы емдеу мекемелері ...

Жалғасы »

«Социалдық жол» бұдан 86 жыл бұрын

Биыл шыға бастағанына 95 жыл толатын облыстық «Ақтөбе» газеті бастауын «Кедей», «Социалдық жол», «Социалистік жол» , «Коммунизм жолы» атауымен әр кезеңде шыққан басылымдардан алады. Жиырмасыншы жылдардың үні — «Кедей» араб қарпімен сөйлесе, отызыншы жылдардағы «Социалдық жол» оқырманның қолына латын әліпбиімен жеткені белгілі. Ақтөбе облыстық мемлекеттік архивінде соңғы аталған басылымның 1933, 1934 жылдардағы тігінділері сақталған. Сартап боп сарғайған сол газет тігінділерін ...

Жалғасы »

Ауған соғысы — өмірдің қасіретті сабағы

Зерде 1989 ЖЫЛДЫҢ 15 АҚПАНЫНДА КЕҢЕС ОДАҒЫ ӘСКЕРІ АУҒАНСТАННАН ШЫҒАРЫЛДЫ Гумер ГАЛЕЕВ, «Боевое братство» қоғамдық қорының құрылтайшысы, облыстағы  Ауған соғысына  қатысқан жауынгерлер ұйымының жетекшісі:  Ауған соғысы — өмірдің қасіретті сабағы  — Ауған соғысының әскери операцияларын бастан өткерген адамның бойында әскери кәсібилік пайда болады деген рас екен. Бір топ қарулас Ауғанстаннан келген бойы әскери-патриоттық клубтар ашып, жастар тәрбиесімен айналысуды бастадық. Себебі, ...

Жалғасы »

Әлия алыстаған сайын биіктеп барады

Ерлік 1944 ЖЫЛДЫҢ ҚАҢТАРДА ӘЛИЯ МОЛДАҒҰЛОВА ЕРЛІКПЕН ҚАЗА ТАПТЫ Жыл сайын 14 қаңтарда  Кеңестер Одағының Батыры Әлия Молдағұлованың мемориалдық музейінде  ақтөбеліктер батыр қызды еске алып,  ескерткішіне гүл қояды. Бұл жолы да сол дәстүрден жаңылған жоқ. 2-Балтық майданы 22-армияның  54-атқыштар бригадасы мергені Әлия Молдағұлова 1944 жылдың 15 қаңтарында Псков облысы Новосокольники ауданындағы Казачиха деревнясы үшін болған соғыста 19 жасында ерлікпен қаза ...

Жалғасы »